THỰC CHẤT CỦA TƯỚNG SỌ HỌC

 

Các loại hình tiên tri (hay gọi nôm na là bói toán) không bao giờ thiếu đất sống. Hôm nay Người bắt ma xin bàn về một loại hình như thế. Đó là tướng sọ học.

...

Tướng sọ học là gì?

Tướng sọ học là tìm đặc trưng nhân cách nhờ nghiên cứu hình dáng hộp sọ. Thuật ngữ này được Thomas Foster đưa ra năm 1815 để minh họa cho “hệ lượng giá sinh lý” của hai bác sĩ Đức là Franz Joseph Gall và John Spurzheim cuối thế kỷ XVIII.

Tướng sọ học dựa trên bốn nguyên lý: 1) Bộ não là khí quan của tâm trí; 2) Sức mạnh tinh thần con người có thể phân tích thành các yếu tố độc lập; 3) Các yếu tố đó thuộc bản chất và nằm ở các vùng não xác định; 4) Kích thước mỗi vùng đó cho biết sức mạnh của một đặc điểm nhân cách cụ thể. Do đó tướng sọ học được cho là có thể xác định tính tình và đặc trưng của các cá nhân.

Lịch sử tướng sọ học:

Gall sinh năm 1758 tại Baden, vào trường y tại Vienna năm 1781 và có khiếu quan sát khác thường. Gall nhận xét ai dễ nhớ các đoạn thơ dài thường có cặp mắt lồi. Ông không tin đó chỉ là ngẫu nhiên và cho rằng có mối liên hệ bản chất giữa hai yếu tố đó. Ông bắt đầu suy đoán, ký ức ngôn ngữ có dấu hiệu bên ngoài đặc trưng và điều này cũng có thể đúng cho các khả năng trí tuệ khác.

Trở thành thầy thuốc, ông tiến hành hàng loạt quan sát và đo đạc. Ông tin là sinh lý sẽ không hoàn thiện khi tách khỏi giải phẫu, nên tiến hành nghiên cứu giải phẫu não của những người mà ông đã quan  sát sọ lúc còn sống. Ông dần tin rằng, có mối liên hệ chặt chẽ giữa khả năng đặc biệt với cách sắp xếp và hình dáng của đầu. Ông công bố kết quả vào năm 1798. Rồi ông xuất bản bộ sách 6 tập Giải phẫu và sinh lý hệ thần kinh nói chung và bộ não nói riêng tại Paris mười hai năm sau. Năm 1835 nó được dịch ra tiếng Anh và đắt đến mức, chỉ các thư viện mới mua được.

Năm 1802, chính phủ Áo không cho phép Gall tiếp tục truyền bá lý thuyết vì nhà thờ xem đó là sự chống lại quyền năng của đấng sáng tạo. Trái cấm là trái ngon, nên nhiều người bắt đầu viết về “não trắc học”, dù không hề đọc Gall!

Bị cấm ở Áo, Gall cùng học trò cũ là Spurzheim đi khắp châu Âu rao giảng lý thuyết, nên quan niệm dần lan sang Pháp (1807), Anh (1813), Scotland (1816), Mỹ (1832)… Năm 1820 Hội tướng sọ học Edinburg được thành lập và đến 1936 có hơn 600 hội viên, gồm hơn 100 bác sĩ. Hội tướng sọ học London được thành lập năm 1824 với 300 hội viên. Tạp chí tướng sọ học xuất hiện tại Mỹ năm 1838. Cho đến gần đây, vẫn có nhiều bài viết về “bộ môn khoa học” này.

Phê phán tướng sọ học:

Thế kỷ XIX, rất ít người hỏi: “Bác sĩ Gall biết vùng sọ này ứng với khả năng kia như thế nào?”. Sách tướng sọ học chỉ đưa ra sơ đồ các vùng sọ mà không trả lời câu hỏi cơ bản đó. Gall chia sọ thành 26 vùng theo các vòng quanh đầu. Spurzheim và Combe, luật sư Scotland, thì chia thành 35 vùng và được thừa nhận rộng rãi hơn. Sau đây là một số vùng cơ bản. Tình phụ mẫu: nằm ở gáy gần đuôi tóc, được xem là khí quan của lòng yêu con, vì vùng này thường lồi hơn ở khỉ và phụ nữ, được cho là yêu con hơn nam giới. Tính thích ở nhà: trên vùng tình phụ mẫu, mô tả sự ưa thích gia đình, vì vùng này lớn ở mèo và linh mục, là người không thích ra khỏi nhà. Hiếu chiến: phía sau tai, vì Gall thấy vùng này khác thường ở người ưa đánh nhau. Tính hủy diệt: trên tai, vùng lớn nhất ở sọ động vật ăn thịt, lớn ở sọ một sinh viên thích mổ xẻ động vật và trở thành phẩu thuật viên, cũng lớn ở một đao phủ. Tính lý tưởng: phía trên thái dương, là vùng liên quan với khả năng thi ca, vì Gall thấy nó khác lạ ở nhiều nhà thơ.

Bách khoa thư Anh Britannica 1888 nhận xét, tướng sọ học là sự pha trộn giữa giả định và sự thật, một phần được ghép vào môn tâm lý, còn đa số trở thành tà thuyết. Tuy nhiên, tướng sọ học cũng có một số tác dụng xã hội tích cực.

Một số người cho rằng, tướng sọ học kích thích sự quan tâm tới khoa học thường thức, số khác xem nó chỉ là suy đoán kiểu Von Daniken (về người ngoài hành tinh). Nhiều người nhấn mạnh quan hệ chặt chẽ giữa tướng sọ học với với nhiều trào lưu khoa học và xã hội như dân tộc học, sinh học, tâm lý hay tôn giáo. Tướng sọ học được dùng cho đến tận hôm nay vì những nhận định êm tai kiểu: bạn giầu trí tưởng tượng và nhiều chất thơ về bản chất; bạn sẽ là nhà giáo tuyệt vời; và hãy làm bác sĩ nếu có thể...

Tướng sọ học thế kỷ 20:

Năm 1902, Henry Lavery tại Wisconsin, Mỹ, đầu tư chế tạo máy đọc tướng sọ và đã dành 26 năm để hoàn thiện nó. Ngày 29/1/1931, ông và Frank White, người đã đầu tư  39.000 USD cổ phần từ hãng 3M, đưa ra Máy đọc tâm lý.

Máy gồm một buồng bằng gỗ với dây lưng kéo bằng động cơ, bên trong có các thông báo về 32 đặc tính tâm lý. Kèm theo là mũ chụp đầu với các đầu đo tiếp xúc với 32 vùng sọ tương ứng. Mỗi đặc tính được chấm từ 1 (không có) tới 5 điểm (rất rõ). Tổng cộng có 160 kết luận với hầu như vô hạn cách kết hợp giữa chúng. Các kết luận thường đủ mềm dẻo để tăng sức thuyết phục. Chẳng hạn ở Tính bí mật, nếu đạt điểm trung bình, ta sẽ có lời khuyên: “Bạn đủ bí mật nhưng có thể cải thiện. Bạn kể mọi việc với bạn bè. Đừng làm thế nữa”.

40 máy đã được bán với giá 2.000 USD hoặc cho thuê 35 USD/tháng. Sau 5 năm, chúng được cất vào kho cho đến giữa những năm 1960, khi một người cháu của White đưa chúng hoạt động trở lại để giải trí. Năm 1984, 5 máy được đặt ở hệ nhà nghỉ trên sông Mississippi gần Minneapolis. Chúng đã thực hiện hàng trăm ngàn thử nghiệm và phần lớn đối tượng cho rằng máy mô tả chính xác tính cách của họ!

Năm 1989, công ty Tướng sọ học trở thành Bảo tàng các thiết bị trắc nghiệm y học với hơn 350 thiết bị nhờ khoản vay từ Hội y khoa, Cơ quan Quản trị Dược và Thực phẩm FDA cùng các tổ chức khoa học khác ở Mỹ. Nhưng tướng sọ học vẫn giữ được sức sống trong lòng người hâm mộ.

Có thể kết luận rằng, dù thiếu cơ sở khoa học, tướng sọ học cũng có khía cạnh tích cực. Một số hành vi tâm lý mà nó phân tích được xem là những gì có thể cải thiện hay thay đổi, hơn là dấu hiệu của quỷ dữ cần trừng phạt trong mỗi con người. Và đó là một câu chuyện rất thú vị lúc trà dư tửu hậu.

Bình luận

 

Trong tình yêu và trong văn chương, ta không hiểu lựa chọn của người khác

Mark Twain