HOANG ĐƯỜNG CHUYỆN DÙNG Ý NGHĨ CHẶN MƯA

 

Đây là bài viết cũ của tôi năm 2010 về "dị nhân" đuổi mưa Nguyễn Vũ Tuấn Anh. Hôm nay tôi đăng lại để bạn đọc có thể thấy một bộ phận truyền thông đã bị tha hóa theo xu hướng lá cải như thế nào.

...

Dị nhân hô phong hoán vũ tự phong Nguyễn Vũ Tuấn Anh

Mấy bữa nay, dư luận ồn ào chuyện ông Nguyễn Vũ Tuấn Anh tuyên bố có thể dùng ý nghĩ chặn mưa nhân dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Nếu đúng vậy thì không chỉ nước Nam ta, mà cả nhân loại sẽ ca ngợi ông là siêu nhân trong đời thực, chứ không phải trong tiểu thuyết viễn tưởng!

Tuyên bố:

Ông Tuấn Anh tuyên bố, nhận dịp Đại lễ, ông sẽ dùng ý nghĩ để chặn mưa. Chẳng hạn đầu tháng 7 vừa qua, ông đã dự báo chính xác hơn, khi đài khí tượng nói cuối tháng 7 hạn hán sẽ tăng nặng, còn ông nói trong khoảng 5 - 7 ngày, mưa sẽ xảy ra trên khắp nước ta. Và còn nhiều trường hợp khác, mà chính vị giáo sư giám đốc Trung tâm nghiên cứu tiềm năng con người cũng công nhận.

Vậy theo cơ chế nào mà ông Tuấn Anh có thể dùng ý thức siêu việt của mình để chặn mưa? Theo ông, đó là theo một thí nghiệm vật lý, con người có thể dùng ý thức để điều khiển các hạt ánh sáng qua một trong hai khe nhiều hay ít. Nói cách khác, ý thức có thể tác động vật chất, nên ông có thể dùng ý nghĩ chặn mưa. Và ông đã thành công nhiều lần, với sự chứng kiến của một số nhân vật đáng tin cậy.

Phản biện:

Rõ ràng do chìm đắm trong Lý học phương Đông nên ông Tuấn Anh không nắm được cách tư duy và hành xử của khoa học hiện đại. Nên tuyên bố và lập luận của ông hoàn toàn sai.

Đầu tiên là cơ chế ý thức tác động vật chất. Với tư cách một người được đào tạo  chuyên sâu về vật lý lý thuyết, tôi xin khẳng định rằng, không hề có thí nghiệm mà trong đó ý thức của nhà vật lý có thể khiến các photon qua một khe nhiều hay ít. Ông Tuấn Anh không hiểu, hoặc cố tình hiểu sai thí nghiệm giao thoa ánh sáng nổi tiếng khi người ta gửi từng photon tới màn chắn có hai khe hẹp và thấy ảnh giao thoa vẫn xuất hiện, giống như photon duy nhất đó vẫn đồng thời đi qua hai khe. Và khi dùng máy móc để đo hạt trước khi hạt tới màn chắn, ảnh giao thoa biến mất; trong khi nếu đo sau màn chắn, ảnh vẫn xuất hiện, giống như photon “biết” máy đo đặt ở đâu để “hành xử” cho phù hợp vậy! Và đó là lý do của giải đoán Copenhagen về bản chất của cơ học lượng tử: quan sát tạo nên thực tại. Một số người đi xa hơn khi cho rằng có ý thức thì mới có thế giới, một quan điểm mang tính duy tâm về bản nguyên vũ trụ!

Xin lưu ý quan điểm của trường phái tư tưởng này là hành động quan sát, chứ không phải ý thức của người quan sát, mới tạo nên thực tại. Tuy nhiên nhà vật lý mở đường Feyman người Mỹ cho rằng, cả giải đoán này, cùng hai trường phái học thuật khác là giả thuyết nhiều thế giới và khử kết hợp, đều là sự lạc đường, vì thuyết lượng tử là một học thuyết tự thân, nên không cần phải giải đoán.

Như vậy, cơ sở lý luận của ông Tuấn Anh là một sai lầm học thuật. Ý nghĩ con người thuộc phạm trù tinh thần, thuộc về thế giới chủ quan, còn mưa thuộc phạm trù vật chất, thuộc về thế giới khách quan. Thế giới chủ quan chỉ có thể tác động thế giới khách quan thông qua hoạt động của con người mà thôi. Muốn đuổi mưa, phải tốn tiền phun hóa chất làm tan mây là vì vậy.

Tiếp theo là bằng chứng thực tế. Ông Tuấn Anh cho rằng ông đã nhiều lần thành công trong việc dự báo thời tiết, thậm chí có trường hợp dự báo chính xác hơn đài khí tượng. Ở đây ông Tuấn Anh không phân biệt được hai hiện tượng khác nhau: dự báo và tác động thời tiết. Ai cũng có thể dự báo, chỉ là tỷ lệ cao thấp khác nhau mà thôi; nhưng không ai có thể tác động thời tiết bằng ý nghĩ được.

Vậy khả năng dự báo của ông Tuấn Anh cao hay thấp? Thật đáng tiếc là do không quan tâm tới môn thống kê học, nên ông chưa đưa ra tỷ lệ dự báo đúng. Theo tôi có lẽ nó không vượt tỷ lệ của dự báo ngẫu nhiên (tức đoán mò) là 50% nên ông chỉ kể những trường hợp đúng mà thôi. Để giúp ông Tuấn Anh số liệu cần thiết cho việc thống kê sau này, tôi xin lưu ý rằng, dự báo khí tượng tối thiểu phải đúng trên 70% mới được xem là đạt, vì dự báo “thời tiết ngày mai giống hôm nay” đạt tới con số này (thống kê cho thấy, 70% số ngày có thời tiết không thay đổi ở hai ngày kế tiếp nhau).

Thách thức:

Với cách ông Tuấn Anh quan niệm, rằng âm dương ngũ hành là một học thuyết thống nhất vũ trụ vượt cả khoa học hiện đại vì khoa học chưa có lý thuyết tương tự (trong khi triết học hiện hành xem âm dương ngũ hành, cũng như nhiều học thuyết cổ đại Đông Tây khác, chỉ có tính duy vật thô sơ và biện chứng chất phác), chắc chắn ông sẽ không đồng ý với cách lập luận ở trên. Vậy xin ông hãy chứng minh khả năng siêu việt của mình cho mọi người cùng biết. Đó là mỗi khi trời sắp mưa, ông hãy dùng ý nghĩ để chặn hay giảm mưa. Hãy thực hiện tối thiểu 10 lần, nếu thành công 6 lần trở lên (vượt xác suất ngẫu nhiên ½), chắn chắn ông sẽ được toàn nhân loại công nhận là siêu nhiên trong đời thường, chứ không phải trong các tác phẩm điện ảnh Hollywood.

Vĩ thanh:

Theo tôi, điều đáng nói không nằm ở tuyên bố của ông Nguyễn Vũ Tuấn Anh, vì nhân loại đã và sẽ còn nghe thấy những tuyên bố như vậy. Điều đáng quan tâm là những ồn ào trong dư luận và trên một số phương tiện thông tin đại chúng xung quanh một tuyên bố mang tính hoang tưởng.

Trong một cuộc trao đổi trực tuyến, khá nhiều bạn đọc tỏ ý ủng hộ tuyên bố của ông Tuấn Anh. Điều đó không lạ vì đến nay chúng ta đã thấy, con người là loài động thích nghe và dễ tin các hiện tượng dị thường. Và đó là một đặc tính sinh học mang tính sinh tồn vì được chọn lọc tự nhiên khuyến khích. Nhưng thật lạ khi không ít nhà nghiên cứu có kiến thức và kinh nghiệm cũng tỏ ra đồng tình. Khi một vị giáo sư vật lý đáng kính đứng đầu một trung tâm nghiên cứu về tiềm năng con người lên tiếng ủng hộ, cần xem đó là một sự khác thường đặc biệt. Không thể nghi ngờ kiến thức và kinh nghiệm của ông, vậy phải chăng ông thuộc xu hướng “chúng ta muốn tin” trong lĩnh vực dị thường học? Vậy nên trung tâm nghiên cứu do ông đứng đầu cũng thuộc xu hướng đó? Nếu thấy rằng sự thật có lẽ đúng vậy khi trung tâm của ông ủng hộ lúa nhân điện, chữa bệnh bằng cách giẫm đạp lên người bệnh, gọi vong người chết…, thật đáng lo cho nền học thuật nước nhà.

Tại Mỹ, ngoài xu hướng “chúng ta muốn tin’ đó, từ 1976, giới học thuật tinh hoa, dưới sự lãnh đạo của Crick (giải Nobel vì đồng phát hiện cấu trúc ADN) và nhiều nhà khoa học danh tiếng khác, đã thành lập Ủy ban điều tra khoa học về các tuyên bố dị thường SCICOP (nay đổi tên thành Ủy ban yêu cầu nghi ngờ CSI) để phản biện các tuyên bố mang tính dị thường, như tuyên bố đuổi mưa chẳng hạn. Đó là sự đối trọng cần thiết với xu hướng tin tưởng thiếu phê phán mang tính đại chúng. Bạn đọc quan tâm có thể vào trang mạng của SCI tại địa chỉ www.scicop.org để hiều thêm về xu hướng học thuật đáng trân trọng này. Và một câu hỏi được đặt ra một cách khẩn thiết: Bao giờ chúng ta mới có một tổ chức học thuật như vậy?

Bình luận

 

Trong tình yêu và trong văn chương, ta không hiểu lựa chọn của người khác

Mark Twain