...

22-12-2014 06:27:27

Tiếp xúc văn hóa Việt Nam và Pháp (P3)

Đây là phần 3 bài viết của Phan Ngọc. Xin trân trọng giới thiệu cũng bạn đọc.
...

20-12-2014 07:54:11

Tiếp xúc văn hóa Việt Nam và Pháp (P2)

Đây là phần 2 bài viết của học giả Phan Ngọc. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
...

19-12-2014 07:44:02

Tiếp xúc văn hóa Việt Nam và Pháp (P1)

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp đã xâm chiếm xong toàn bộ Việt Nam và lập tức xây dựng chế độ thuộc địa dưới các hình thức khác nhau ở ba miền. Từ đó, xét về văn hóa, người Việt Nam đã không chỉ tiếp xúc với văn hóa Pháp qua những thương nhân hay nhà truyền giáo, mà bắt đầu phải chung sống với văn hóa ấy trong các tình huống khác nhau, có thể là cưỡng bức, tự phát hoặc tự giác. Từ đó, một quá trình tiếp biến văn hóa đã diễn ra và làm thay đổi cơ bản rất nhiều quan niệm, thói quen, tập quán, đặc biệt là phương thức tư duy,… để rồi, văn hóa Việt Nam đã bước sang một thời kỳ mới mà nhiều dấu ấn còn nguyên vẹn tới hôm nay. Công trình nghiên cứu của PGS Phan Ngọc về tiếp xúc văn hóa Việt Nam và Pháp góp phần lý giải một số căn nguyên của sự thay đổi mà dường như tới hôm nay, nhiều người trong chúng ta vẫn chưa thấu đáo…
...

13-12-2014 10:03:22

Đông và Tây - Từ khác nhau trong văn hóa đến khác biệt tư duy (tiếp theo)

Đây là phần cuối bài viết Đông và Tây - Từ khác nhau về văn hóa tới khác biệt tư duy của nhà văn hóa học và phê bình văn học Nguyễn Hòa
...

12-12-2014 06:37:58

Đông và Tây - Từ khác nhau trong văn hóa đến khác biệt tư duy

Đây là bài viết của bạn tôi, nhà văn hóa học và phê bình văn học Nguyễn Hòa, từng đăng trên Nghệ thuật mới số 1 và số 2, năm 2011. Cùng một số bài viết khác (của Trần Đình Hượu, Hữu Ngọc và cả của tôi), nó được giáo sư Hồ Ngọc Đại đưa đến một số cơ sở giáo dục có quan hệ để “biết sĩ phu Bắc Hà suy tư về những gì”! Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
...

10-12-2014 09:11:22

Làng xã Việt Nam và ảnh hưởng của Nho giáo trong xã hội Việt Nam hiện đại (P3)

Đây là nội dung phần 3 của bài viết Làng xã Việt Nam và ảnh hưởng của Nho giáo trong xã hội Việt Nam hiện đại của cố học giả Trần Đình Hượu
...

09-12-2014 00:41:49

Làng xã Việt Nam và ảnh hưởng của Nho giáo trong xã hội Việt Nam hiện đại (P2)

Người bắt ma xin giới thiệu phần 2 của bài viết Làng xã Việt Nam và ảnh hưởng của Nho giáo trong xã hội Việt Nam hiện đại của cố học giả Trần Đình Hượu.
...

08-12-2014 13:55:29

Làng xã Việt Nam và ảnh hưởng của Nho giáo trong xã hội Việt Nam hiện đại (P1)

Tiếp sau bài “Về đặc sắc văn hóa Việt Nam” (Người bắt ma, 26/11/2014), hôm nay tôi khởi đăng bài viết “Làng xã Việt Nam và ảnh hưởng của Nho giáo trong xã hội Việt Nam hiện đại” của cố học giả Trần Đình Hượu. Bài chia thành bốn kỳ, do nhà văn hóa học và phê bình văn học Nguyễn Hòa chọn và biên tập từ di sản tinh thần của vị học giả đáng kính, đã đăng trên báo Nghệ Thuật Mới năm 2012. Xin được trân trọng giới thiệu tới bạn đọc!
...

29-10-2014 00:35:19

Lý thuyết trò chơi và nguồn gốc lòng vị tha

Tại sao ta đánh giá lối chơi đẹp và sự hợp tác cao hơn tính ích kỷ duy lý? Tính rộng lượng và lòng vị tha có nguồn gốc từ đâu? Các nhà toán học, sinh học và kinh tế học có thể đưa ra lời giải thích.
...

22-10-2014 06:43:05

Tại sao Freud gây nhiều tranh cãi?

Là một trong số những nhà tư tưởng có ảnh hưởng lớn nhất tới tư duy hiện đại cùng Marx, Darwin và Einstein, đương nhiên Sigmund Freud được hâm mộ, trích dẫn, tranh cãi và phê phán trên toàn thế giới. Trong giới trí thức thì dường như văn nghệ sĩ là những người chuộng Freud và phân tâm học hơn cả. Các thuật ngữ vô thức, dục năng, cái tôi, cái siêu tôi… thường xuyên xuất hiện trên nhiều trang viết. Đã có nhiều tác giả cố gắng lý giải hiện tượng đó, lý giải sức lôi cuốn của phân tâm học.
...

16-10-2014 09:24:59

Không có cái gọi là chủ nghĩa duy vật tâm linh!

Trên Văn hóa Nghệ An online ngày 25-7-2014 xuất hiện bài viết “Nhận thức lại bản chất của ý thức và tâm linh” của tiến sỹ triết học Hồ Bá Thâm với những đề xuất táo bạo về việc xem xét và mở rộng triết học duy vật biện chứng. Tác giả cũng mạnh dạn đưa ra cái gọi là “chủ nghĩa duy vật tâm linh”, nhằm gắn kết hai khái niệm đối nghịch nhau như nước với lửa (cả về mặt bản thể và nhận thức).
...

15-10-2014 20:05:58

Tiếp cận duy vật về tâm linh hay tiếp cận phản khoa học?

Tại Việt Nam. chúng ta đang lạm dụng thuật ngữ tâm linh. Từ năm 1997, nhà thơ Trần Đăng Khoa từng nói với tôi, bây giờ người ta mở miệng là nói đến tâm linh; và tôi đáp lời nhà thơ rằng, nhưng hỏi tâm linh là gì thì hầu như không ai biết!
...

09-10-2014 06:43:08

Chủ nghĩa duy vật tâm linh hay nồi "thắng cố triết học"?

Văn hóa Nghệ An online ngày 21/8/2014 đăng tải bài viết Chủ nghĩa duy vật tâm linh, tại sao không? của Hồ Bá Thâm nhằm phản bác quan niệm của tôi và biện minh cho sự cần thiết của “triết thuyết” của ông. Như đã nhận xét trong bài Tiếp cận duy vật về tâm linh hay tiếp cận phản khoa học và vẽ rắn thêm chân (VHNA online, 28-8-2014), tôi cho rằng đó là một quan điểm phản khoa học, vì tâm linh theo nghĩa thiêng liêng hóa sự bí ẩn của vũ trụ và niềm tin vào sự thiêng liêng đó (theo Hồ Bá Thâm) là một quan điểm duy tâm về mặt triết học, nên không thể có sự kết hợp mang tính quái thai như vậy được.
...

08-10-2014 22:37:21

Một giả thuyết về nguồn gốc người Việt dựa trên bằng chứng nhân chủng học phân tử

Tìm về cội nguồn là nhu cầu tự thân của con người. Chính vì vậy nhiều thế hệ người Việt Nam đã cố gắng đi tìm nguồn gốc dân tộc trên nhiều góc độ như truyền thuyết, ngôn ngữ, sử sách, dân tộc học, khảo cổ… Tuy nhiên cho đến nay, chưa thấy những cố gắng tìm tòi dựa trên bằng chứng phân tử và di truyền học, cơ sở của ngành nhân chủng học phân tử. Đó là một khiếm khuyết lớn, vì theo nhà di truyền học Spencer Wells, từng lãnh đạo Dự án bản đồ gien của Hội địa lý quốc gia Mỹ, “cuốn lịch sử vĩ đại nhất từng được viết là cuốn ẩn giấu trong ADN của chúng ta”
...

05-05-2014 22:55:30

Tại sao khoa học hiện đại ra đời tại phương Tây?

Cuối thập niên 1930, nhà sử học nổi tiếng người Anh Joseph Needham (1900 - 1995) đặt câu hỏi: Tại sao khoa học hiện đại ra đời tại phương Tây? Vì khoa học là một trong những động lực chủ yếu của nền văn minh công nghiệp, nên câu hỏi đó cũng liên quan với sự ra đời của của chủ nghĩa tư bản và văn minh phương Tây. Nhiều nhà khoa học đã cố gắng tìm kiếm câu trả lời, với các lý thuyết được chia thành hai nhóm chính: các lý thuyết văn hóa và các lý thuyết cấu trúc (hoặc các lý thuyết duy vật).